#23 januari 2020

Drie keer adeldom

Ik ben momenteel druk bezig met het 'wegwerken' van allerlei verzamelde informatie rond de Hanze Ruyters, vooral in de vorm van verhalen en artikelen.

De familie Ruyter/Reuter/Von Reutern is in meerdere opzichten opvallend te noemen. Een van die bijzonderheden: leden van dit geslacht behoren tot de Deense, de Zweedse en de Russische adel. En eigenlijk moeten we opname in de Lijflandse- en Estlandse adelsboeken ook meenemen, en luidt de titel beter : Vijf keer adeldom...

Genoeg informatie dus voor een kort artikel;  je leest het hier : Driemaal adeldom.




#22 januari 2020

Kalender-perikelen

Bij de Baltische Ruyters kom ik in verschillende bronnen wel eens verschillen tegen bij de data van geboortes, huwelijken en overlijdens. Maar ook in gedrukte boeken kom ik dit tegen, zoals hier:

Dit verschil bedraagt in de regel 12 dagen. Wat steekt daar achter?

Het heeft te maken met de overgang van de juliaanse naar de gregoriaanse kalender. Dat is nog een heel verhaal, en het leek me goed om er een apart artikel aan te wijden :
Kalender-perikelen




#18 januari 2020

Michiel de Ruuter?

Reeds eerder heb ik een kort artikel geschreven over de verschuiving van de “u”-klank naar de “ui”-klank : Van “U” naar “UI”.
In het kort komt het er op neer dat in het Nederlands de tegenwoordige “ui” klank oorspronkelijk een “uu” klank  was. Van ons van belang, omdat onze achternaam dus van oudsher als “Ruuter” werd uitgesproken.

Wanneer en waar men de spellingen "uy" en "uij" als "ui" ging uitspreken is moeilijk vast te stellen, even moeilijk als het is om te concluderen dat het  nog "uu" was. Maar onze naamgenoot Michiel de Ruyter geeft uitsluitsel...
De Ruyter gebruikt de schrijfwijze "uy" in zijn eigen naam en bv. in woorden als rasphuys, versuym, ruymde, suycker. Daaruit is niet op te maken hoe hij die woorden uitsprak,  maar hier komt een andere taal ons te hulp. In De Ruyters brieven komt de naam van de Duitse stad Lübeck voor, waarvan de uitspraak met "uu" wel vaststaat.
En: de Ruyter schreef die naam als Luybeck. De "uy" stond bij hem dus blijkbaar voor de klank "uu". Hij is daar consequent in, dus hij sprak zijn naam ook uit als De Ruuter.
Daarmee staat wel haast vast dat rond 1650 de schrijfwijze "uy" wel degelijk (nog) als "uu" werd uitgesproken!



#16 januari 2020

Russisch-Amerika

Klik op foto voor groter formaat
In 1741 werd Alaska ‘ontdekt’ door Vitus Bering, een Deense ontdekkingsreiziger in dienst van de tsaar. Meteen begon de Russisch-Amerikaanse Compagnie (RAC) met de exploitatie van de enige Russische overzeese kolonie ooit. De handel in zeeotterpelzen en zeehondenbotten was in eerste instantie uitzonderlijk winstgevend.
Maar de opbrengsten liepen steeds verder terug, en al gauw leverde de kolonie alleen nog verlies op. Nadat in 1856 de Krimoorlog was verloren en Rusland krap bij kas kwam te zitten, vatte men in St.Petersburg het plan op de kolonie Russisch-Amerika aan de Verenigde Staten te verkopen.
Het principebesluit viel in december 1866 tijdens een overleg tussen tsaar Alexander II, zijn broer grootvorst Constantijn, minister van Buitenlandse Zaken en kanselier Alexander Gortsjakov, de minister van Financiën Michael von Reutern en de Russische zaakgelastigde in Washington.
Bekend is dat Michael von Reutern groot voorstander was van de verkoop aan de VS. Het leverde immers heel veel geld op.

Na korte onderhandelingen kocht de VS voor 7,2 miljoen dollar de  “bevroren wildernis” waarvan de economische waarde zeer twijfelachtig was.
Achteraf bewees Alaska zich als uiterst rijk aan bodemschatten en is de strategische ligging van groot belang voor de VS; dat zit sommige Russische nationalisten nog altijd niet lekker.



#15 januari 2020

Verhalen Hanze Ruyters

Nu het een kwestie van tijd is totdat de verwantschap tussen onze familie en de Hanze Ruyters is aangetoond heb ik nagedacht hoe ik een en ander op de website implementeer.
De families hebben dan wel gemeenschappelijke wortels, ze hebben totaal verschillende achtergronden en hebben zich elk op een eigen manier ontwikkeld.
Een bepaald soort onderscheid lijkt me dan ook op zijn plaats. Dan zullen de verhalen, de foto's en andere informatie van de Hanze Ruyters in de bestaande rubrieken worden ondergebracht, maar met een kleine indicatie dat het hier Hanze Ruyters betreft; zoals hier:

Als eerste aanzet (en voorbeeld) heb ik enkele verhalen toegevoegd die betrekking hebben op de Hanze Ruyters .Zie 'Verhalen'.




#07 januari 2020

Ruyters in Kampen

Naast Zutphen en Deventer was Kampen - vooral later, toen de IJssel steeds moeilijker bevaarbaar werd  - een belangrijke Hanzestad aan de IJssel.
Misschien interessant om eens te kijken op www.kampennotarieel.nl, waar mevrouw Annick Alink van heel veel akten een regest heeft gemaakt. Wellicht komen we daar Zutphense Ruyters tegen? Voor de gezochte relatie tussen deze en onze familie zou dit zeer interessant zijn, want Kampen ligt zo’n 65 km stroomopwaarts aan de IJssel, en van daaruit is het nog minder dan 20 km varen naar Blokzijl.
Om maar met de deur in huis te vallen: we vinden zowel bekende als (nog) niet herkende Ruyters in de regesten.

In de komende tijd zal ik hiervan een overzicht maken, maar het lijkt me leuk om nu al eentje te noemen; deze is uit 1484 :

Voor de Hanzesteden langs de IJssel was behalve handel met de Baltische staten ook de wijnhandel via de Rijn van groot belang. Vooral Zutphen was hiervoor gunstig gelegen.  Daarvan lijkt hier sprake te zijn: Johan Ruter uit Zwolle (?) heeft een rijnschip geruild met Geert Jans, een rijnschipper.
Ondanks dat Zwolle genoemd wordt, denk ik toch dat we deze Johan Ruter in de Zutphense Ruyterfamilie moeten zoeken. Er dienen zich twee kandidaten aan :
  • Johan Gerhards RUYTER, bierbrouwer, geboren circa 1435 te Lübeck (Dld), overleden 1501 Nederland.
    Gehuwd 1461 te Zutphen met Alyt TRYMPMAEKER
  • Johan Henricks RUYTER, geboren circa 1450.
    Gehuwd circa 1480 met Jutte NN.

Het is verleidelijk om de eerstgenoemde Johan Gerhards Ruyter aan te merken; hij was tenslotte bierbrouwer. En het is wellicht geen toeval: zijn weduwe schenkt in 1504 al haar bezittingen en huis in Hasselt weg aan het Oldencloester in Kloosterburen.  Hasselt ligt circa 10 km noordoostelijk van Kampen, en nog dichterbij Zwolle.
Johan woonde misschien in Zutphen maar handelde mogelijk ook vanuit Zwolle (en zo komen we steeds dichterbij Blokzijl…).



#06 januari 2020

Statius von Düren in... Groningen!

In het Lübeck van rond 1550 had Statius von Düren een goed lopend bedrijf in het vervaardigen van versierde keramische siertegels. De zaken gingen uitstekend:  zijn klanten bevonden zich tot in de hoogste kringen van het rijk. De tegels waren erg gewild (en kostbaar, dus echt een statussymbool) en Gerhard Ruyter/Reuter trad op als compagnon/geldverstrekker; immers, banken bestonden nog niet en als er iets gefinancierd moest worden, klopte je aan bij vermogende individuen. Dan was hij bij Gerard aan het goede adres, die maakte een fortuin als koopman en als vertegenwoordiger van de Deense koning in Lübeck.
De tegels van Von Düren vinden we - behalve natuurlijk in Lübeck zelf - onder andere in plaatsen als Schwerin en Wismar (in de paleizen van de hertog), Flensburg en Stralsund, en tot mijn verrassing op nóg een heel bijzondere plek: Groningen (voor mij 12 km verderop)!


Klik op foto voor groter formaat
In het zuiden van de stad Groningen vinden we de wijk "Corpus den Hoorn". Die naam verwijst naar een vrouwenklooster dat hier in de middeleeuwen heeft gestaan: ‘die gheestlike mageden ten Hoerne’, zoals ze in 1472 heetten. Dit klooster is altijd zeer bescheiden in omvang geweest, maar had toch wel wat te besteden want bij het aanleggen van de nieuwbouwwijk in de 50-er en 60-er jaren kwamen er bij grondwerkzaamheden twee tegels tevoorschijn die worden toegeschreven aan.. Statius von Düren!
Overigens vond ik in een publicatie op internet de vaststelling dat Statius von Düren evenals zijn zakenpartner Gerhard Reuter uit de Nederlanden afkomstig was.

Geraadpleegde bronnen: Begijnen aan de rand van Stad en kerk: de zusters ten Hoorn (1455-1571) door Kees Kuiken : http://www.stad-lande.nl/cms/upload/hjg2018%20kees%20kuiken.pdf
Wikipedia, diverse lemma's




#02 januari 2020

Stichting Ruitersporen wenst iedereen

    EEN GEZOND
           EN
GELUKKIG 2020!






Blijf je graag op de hoogte van het laatste nieuws rond de Stichting Ruitersporen en de website?
Geef je op als lid van de stichting en lees als eerste de laatste nieuwtjes en wetenswaardigheden uit de familie! Blijf op de hoogte van de wijzigingen op deze omvangrijke website!

     Aanmelden als lid


Dit jaar verschenen nieuwsberichten:

Drie keer adeldom
Kalender-perikelen
Michiel de Ruuter?
Russisch-Amerika
Verhalen Hanze Ruyters
Ruyters in Kampen
Statius von Düren in... Groningen!
Stichting Ruitersporen wenst iedereen

Eerdere jaren:

2020
2019
2018
2017
2016
2015
2014
2013
2012
2011
2010
2007
2006