1472 | Het testament van Ermgart Ruyter




Dat Ermgart Ruyter op 1 augustus 1472 bij de notaris zat om haar testament op te maken zegt veel over haar positie binnen de stedelijke elite. We kunnen de situatie als volgt reconstrueren:
  • Datum: 1 augustus 1472.
  • Plaats: waarschijnlijk Zutphen.
  • Notaris: Henricus Hoefken.
  • Testatrice: Ermgart Ruter, ongeveer 65 jaar oud (naar schatting geboren rond 1405).
  • Burgerlijke staat: ongehuwd.
  • Familie: dochter van bierbrouwer Henrick Ruter; zuster van onder anderen Regelant en de eerder overleden Gerrit Ruter.
  • Maatschappelijke positie: welgesteld. Uit haar testament blijkt dat zij over aanzienlijke bezittingen en geldmiddelen kon beschikken en legaten aan verschillende personen en kerkelijke instellingen naliet. Dat wijst op een vrouw met een zelfstandige vermogenspositie.
  • Status: in het vijftiende-eeuwse Zutphen was het uitzonderlijk dat een ongehuwde vrouw zelfstandig een notarieel testament liet opmaken. Dat zegt iets over haar rechtspositie, haar vermogen en haar aanzien binnen de stedelijke elite.

Historisch gezien was een notarieel testament bovendien geen alledaagse handeling. Men riep een notaris meestal pas wanneer het om een omvangrijke nalatenschap ging of wanneer men juridische zekerheid wilde creƫren. Dat Ermgart zich tot Henricus Hoefken wendde, onderstreept dat haar nalatenschap zorgvuldig moest worden geregeld.

De familie Ruter behoorde in deze periode tot de gegoede burgerij van Zutphen. De combinatie van een vader die bierbrouwer was, familieleden met huizen in de stad, verwantschappen met andere vooraanstaande families en haar eigen vermogen maakt het aannemelijk dat zij deel uitmaakte van de economische bovenlaag van de stad. Ze was een welgestelde en maatschappelijk aanzienlijke vrouw, wier testament getuigt van een omvangrijke en zorgvuldig beheerde nalatenschap. Ze wordt vaak in combinatie met haar zuster Regelant genoemd, en mogelijk woonden ze elk in de helft van hetzelfde huis.

Onderstaande afbeelding heb ik met AI gegeneerd, en laat Ermgart zien bij de notaris. Omdat Ermgart, en haar ouders en broers en zusters in de Nieuwstad wonen of begraven zijn, heb ik de scene in dat stadsdeel geplaatst, met een mooi uitzicht op de Nieuwstadskerk. Ook heb ik haar zuster Regelant goedkeurend toe laten kijken.

Klik op foto voor groter formaat



Jaap Ruiter
20 augustus 2026





Opmerkingen? Foutje gevonden?   Opmerkingen?
Meld het via het reactieformulier!

    vorige     volgende 


Historische gebeurtenissen en dagelijkse taferelen uit het leven van onze voorouders, verbeeld met behulp van AI op basis van historische bronnen.
Een korte introductie vind je hier
             


RUITERs in beeld


Familieverhalen


Wetenswaardigheden


Film & Video